OS NOSOS ANTEPASADOS

Os seres humanos provemos das criaturas simples da historia do planeta cuxa evolución fixo que evolucionaran ata chegar a nosa especie. Os científicos creen que fai 8 millóns de anos existiu un antepasado común entre os antropoides e a nosa especie debido a dos grupos que compartiron características moi parecidas. Despois, apareceron os primeiros primates homínidos, primates caracterizados por su posición bípede e por erguidos.

As distintas especies  do antepasado do ser humano foi evolucionando ata ao homo sapiens.

Australopithecus: Son os primeiros homínidos do noso planeta. A diferenza desta especie respecto as outras é a súa posición erguida, a súa capacidade de movemento bípede e a posición da mandíbula.

Homo habilis: un dos primeiros Homos, habitou desde fai 2,4 millóns de anos. Caracterizase por ser capaz de crear instrumentos de pedra, por un aumento cranial e por ser capaz de camiñar de forma bípede.

Homo rudolfensis: É parecida ao Homo habilis, caracterizase pola cara máis plana e a presenza de caninos máis grandes.

Homo erectus: Esta especie foi descendente do Homo habilis, habitaron  fai 1,8 millóns de anos. Caracterizase por crear instrumentos mellores caos anteriores e foron as primeiras especies en socializarse con outros especies da mesma clase.

Homo neanderthalis: Caracterizase por unha habilidade de crear ferramentas que as anteriores especies non foron capaces de fabricar.

Homo sapiens: Foron capaces de estenderse por todos os continentes, sendo habilidosos que as anteriores especies e creando ferramentas que os Homo neanderthalis non foron capaces de fabricar.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Xenética e evolución | Etiquetado , , | Deixa un comentario

Seguro que é un medicamento?

homeopatia-medicamentos

A homeopatía é un método terapéutico que baseada na lei dos semellantes, a cal afirma que unha sustancia que provoca determinados síntomas a unha persoa san, en pequenas cantidades, é capaz de curar os mesmos síntomas a unha persoa enferma.

Os  homeópatas (persoas que se dedica o estudo da homeopatía ou a exerce como profesión),  elaboran os tratamentos consultando libros de referencia, coñecidos como repertorios onde, para a elaboración dun remedio homeopático considéranse factores como: o conxunto dos síntomas de cada paciente, o estado físico e psicolóxico, o seu historial médico…

Os medicamentos ou remedios homeopáticos son elaborados mediante sucesivas dilucións en auga ou alcohol, de maneira que a sustancia orixinal que produce os efectos da enfermidade quede reducida a unha cantidade minúscula. Os produtos que se utilizan para elaborar estes remedios poden ser de orixe animal, vexetal ou químicos. Para elaborar o medicamento homeopático séguese un proceso determinado:

  • Dilución: A idea e diluir o medicamento e repetir o proceso tantas veces como sexa necesario, hasta que a sustancia no sexa perceptible.
  • Dinamización: Debese realizar despois de cada disolución e consiste en axitar fortemente a disolución.

03tecnicarecuentobacteriasmetododilucionextincion

O medicamento homeopático utilizase tanto como tratamento único como complementario con fármacos convencionais.

Remedio efectivo ou efecto placebo?

  • Algúns estudios conseguiron demostrar que as sucesivas disolucións da sustancia que provoca síntomas de diversas enfermidades terminan por facer desaparecer por completo todo resto dela mesma, polo que o principio en el que se basea a homeopatía quedaría rebatido. Sen embargo, os expertos en esta disciplina defenden a súa eficacia apelando o efecto memoria que posúe o auga, segúndo esta teoría, a auga pode recordar as sustancias coas que ha entrado en contacto e adquirir, algunhas das súas propiedades.
  • Outros estudios afirman que os tratamentos homeopáticos deben utilizarse de forma complementaria cos farmacolóxicos, xa que tendían un efecto placebo. Los defensores de esta teoría defenden que o propio paciente pode auto influenciarse pola percepción de recibir un tratamento efectivo, pero realmente se trataría de administrarlle fármacos sen efectos directamente relacionados co tratamento dos síntomas dunha enfermidade. A explicación científica ven dada pola estimulación dunha zona do cerebro do enfermo o pensar que o tratamento terminará coa patoloxía, o que daría como resultado a melloría dos síntomas.
  • Por outro lado, aínda que a homeopatía está respaldada por moitos especialistas e institucións, algúns expertos e estudios afirman que é unha “farsa”, un remedio sen fundamento baseado nas teorías que van en contra da ciencia. A Organización Mundial da Saúde (OMS) desaconsella o uso para o tratamento de enfermidades importantes como a malaria, o sida, a tuberculoses, a gripe común ou a diarrea infantil.

En conclusión, existe en gran debate neste campo. E ti que pensas do seu uso?

Publicado en Ciencia e Sociedade, Mediciña e saúde | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

ANO 2050

Co paso dos anos debido ás consecuencias do cambio climático, a humanidade afronta unha ameaza existencial en 2050.

Un novo informe de expertos australianos advirte de que “o cambio climático representa unha ameaza existencial de corto a medio prazo” para a civilización humana. Segundo esta previsión, isto sucederá debido ós factores sociais e ambientais causados por un planeta que estase quentando rapidamente.

O informe establece un futuro no que a sociedade podería colapsar debido á inestabilidade provocada polos patróns migratorios de miles de millóns de persoas afectadas pola seca, o aumento do nivel do mar e a destrución do medio ambiente.

As fases previstas son as seguintes:

Anos 2020-2030

Nos próximos 10 anos, os autores consideran “insuficientes” as medidas establecidas no Acordo de París. Subida da temperatura media do planeta polo menos en 1,6ºC e os niveis de dióxido de carbono alcanzarían 437 partes por millón.

Anos 2030-2050

O informe fala dunha maior concienciación por parte dos gobernos. Sen embargo, o uso continuado de combustibles fósiles aumentarán as temperaturas en 3ºC en 2050.

Ano 2050

O informe fala dun escenario de “Terra invernadoiro” no que a pesar de que as emisións se detivesen, a temperatura media do planeta aumentaría 1ºC. Baixo este escenario, a maioría da poboación estaría sometida a varios días ao ano de calor letal, nos que sería imposible sobrevivir. Ademáis, esta situación afectaría tamén á produción de alimentos, tendo como consecuencia que millóns de persoas se visen obrigadas a desprazarse. O benestar social veríase alterado ata tal punto que poden xurdir conflitos armados entre nacións pola escaseza de recursos e, incluso, ata unha guerra nuclear.

Finalmente, os autores falan da necesidade de construír un sistema industrial de cero emisións e reducir o carbono para protexer a civilización humana e evitar esta situación.

Publicado en Cambio climático, Medioambiente, Novas | Etiquetado , , | Deixa un comentario

ALTERNATIVA AOS ANTIBIÓTICOS

Fagos 1Ata agora as infeccións provocadas por bacterias son tratadas con antibióticos, pero a resistencia a estes medicamentos está aumentado a nivel mundial. Isto prodúcese pola mutación das bacterias ante o consumo destes fármacos. O uso excesivo e indebido dos antibióticos fai crecer esta resistencia, sendo así máis difícil buscar mecanismos para loitar contra as infeccións. A OMS afirma que, se non se toman medidas urxentes, moitas das infeccións comúns e lesiones menores volverán ser potencialmente mortais.

A principios do século XX, as farmacias comezaron vender preparados de virus como tratamento ante infeccións bacterianas, estes microorganismos foron denominados bacteriófagos ou fagos. Mais, non tiveron moito éxito pola inminente saída dos antibióticos.

Agora, as cousas cambiaron, o uso masivo dos fármacos antes mencionados presenta unha segunda oportunidade para os fagos.

A diferenza dos antibióticos, que se poden utilizar para combater infeccións aínda que non se saiba con seguridade a bacteria que a causou, os fagos actúan sobre as bacterias de cepas moi concretas.

No caso dunha moza británica, fixo falta probar máis de 10.000 fagos para atopar os que ían ser utilizados. Isto é un proceso moi lento pero que ó ser tan específico, disminúe a probabilidade da aparición de bacterias superresistente e non dana os microbios beneficiosos do noso organismo.

Podemos encontrar fagos tanto no mar como na terra ou mesmo dentro do noso organismo e son inimigos naturais das bacterias. Poden infectar as bacterias de dous formas ou ciclos: ciclo lítico e ciclo lisogénico.

No ciclo lítico, o fago fíxase na superficie da bacteria e introduce o seu ADN , podendo utilizar así os recursos da célula para reproducirse, finacicloslmente a bacteria estalla liberando centenares de fagos novos que repetirán este proceso.

No ciclo lisogénico, repítense os pasos de fixación e introdución do ADN, pero en vez de activarse e manifestarse,  integrase no cromosoma bacteriano. Deste modo, cada vez que a bacteria se divida, tamén o fará o ADN do fago. E cando as condición sexan óptimas, o ADN activarase, sairá do cromosoma e finalizará coma un ciclo lítico.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Mediciña e saúde, Novas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

SÍNDROME DE DRAVET

Hoxe falaremos dunha enfermidade que non sae nos periódicos ou a televisión, unha enfermidade sen coñecemento pola xente e que só quere facerse oír.

Vouvos dar unha pista; foi descrita pola psiquiatra Charlotte Dravet no ano 1978. Sóache?

Estou a falar da Síndrome de Dravet, a síndrome que provoca ataques epilépticos durante a infancia. Pero isto non pasa porque si, senón que é debido a unha mutación do xen SCN1A, esto quere dicir que a súa función que é formar unha canle de sodio entre as neuronas, vese alterada.

Aparece a moi pronta idade, entre os catro e os doce meses de vida. O primeiro ano danse lugar ás crisis epiléticas acompañado por fortes convulsións e cambios bruscos da temperatura corporal, e a partir do segundo aparecen síntomas do retraso no desarrollo congnitivo e psicomotor dos nenos.

Hai varios tipos:

               1.Crise tónico-clónica: producen rixidez en brazos e pernas seguido de movimientos espasmódicos, este tipo decirse ciegan a perder a consciencia.

               2.Mioclonías: son movimientos involuntarios e breves que provocan unha contracción muscular.

               3.Crise focal: afectan a unha área moi pequena do cerebro polo que manteen a consciencia

               4.Crise de ausencia:duran pocos segundos pero durante ese tempo o neno está ausente ou ca mirada fixa.

E agora que xa sabes do que trata esta síndrome non te esquezas en lembrar o seu día de recoñecemento: o próximo 23 de Xuño.

Para máis información:https://www.dravetfoundation.eu/

Publicado en Eventos, Mediciña e saúde | Etiquetado , | Deixa un comentario

O regreso de virus que combaten ás bacterias

Resultado de imagen de fagos contra bacterias

Neste artigo falareivos dos virus que combaten contra as bacterias. Os fagos, parásitos intracelulares que se multiplican ao interior das bacterias e inféctanas, salvan a vida de moitas persoas con infeccións inmunes aos antibióticos. Actualmente en alguns países estase pediendo que se permitan estes tratamentos para pacientes.

Cando aínda non había antibióticos, as empresas farmacéuticas vendían preparados a base de virus para combatir as infeccións bacterianas que causaban estragos. Os fagos foron descubertos por un médico canadiense chamado Felix d´Herelle e utilizounos para pacientes con enfermidades como o cólera ou peste bubónica e creou medicamentos. Facendo un estudo dos enfermos de cólera saíu que un 92% dos pacentes tratados polos fagos salváronse desa enfermidade e o 37% que non foi tratado con fago non sobrevive á enfermidade.

Cando apareceron os antibióticos, que eran máis eficaces e máis fáciles de crear, fixo que a xente pensara que as infeccións bacterianas xa non serían un problema para eles e abandoouse o uso dos fagos.

Todo isto volveuse do revés e ese virus deborabacterias volven para darse unha segunda oportunidade. Un estudio do Centro Europeo para a Prevención e o Control de Enfermidades calculou que as bacteria que non desaparecían cos antibióticos mataba arredor de máis de 30000 persoas cada ano. Os fagos modificados xenéticamente salváronlle a vida a unha adolescente británica que estaba desahuciada por unha infección inmune aos antibióticos  .

Un bebé con infección de hígado foi exposto a un tratamento con fagos que durou 85 días, que era o tempo necesario que se utilizaba para entrenalos e que detectasen e destruísen a infección que padecía o neno.

A todo isto, os antibióticos son un producto químico que mata ás bacterias bloqueando algún proceso que estas necesitan para sobrevivir. Os fagos matan ás bacteria xa que lles inxectan o seu ADN para reproducirse e explotalas por dentro.

Por ahora, só se utilizan os fagos cando xa non existe ningún tipo de solución. Para aplicar os fagos como terapia para os que non teñen outra saída, teñen que dar o seu visto bo as axencia reguladoras.

Xa hai tratamento a base de fagos que se utiliza no ámbito animal xa que foi un ámbito no que o uso mal feito dos antibióticos, supuxo un bo entrenamento para as superbacterias.

En conclusión, estes fagos salvan a vidas de infeccións bacterianas xa que os fagos destrúen esas bacterais malignas e acaban con elas. Grazas a eles, moitas das persoas que hoxe en día respiramos, estamos vivos e estes fagos volven para darse unha segunda oportunidad e seguir salvando vidas.

Publicado en Mediciña e saúde, Novas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

INMUNES A SELECCIÓN NATURAL?

evolucion-digital

Fai xa 160 anos da publicación da obra, que transformou a percepción da vida na Terra,“A orixe das especies” de Darwin. Dende entón  os científicos non fan máis que pensar se a selección natural xa non afecta ó ser humano.

Non hai dúbida en que a especie humana destaca no reino animal. As nosos avances e novas tecnoloxías permítennos protexernos e resgardarnos da furia do medio ambiente, cousa que ningunha outra especie pode a facer.

Quere isto dicir que os novos avances van a impedir a nosa futura evolución?

Por unha parte, por medio da comparación xenética podemos saber canto evolucionamos respecto a os nosos antepasados lonxanos. As diferenzas  máis notables son a cor da pel, o metabolismo… que agora permite a dixestión de alimentos que antes non podiamos dixerir, a lactosa por exemplo.

Que permitiu a capacidade de dixerir a lactosa? Fai máis de 10.000 anos os humanos só podían inxerir leite durante os primeiros anos de vida, pero co desenvolvemento da agricultura e da gandería puidemos evolucionar de maneira que o noso organismo aceptase ese azucre do leite. Isto deixa claro que os avances non nos impediron evolucionar nese momento.

Por outro lado, como ven di o xenetista Steve Jones : ”noutras épocas os nenos poucas veces superaban os 21 anos de idade” , isto impedía na maior parte dos casos que deixaran descendencia. Todas estas mortes eran materia prima para a selección natural,  a maioría desas mortes eran causadas polos xenes que eses individuos portaban. Pero, hoxe en día o 99% dos rapaces superan esas idades, porten os xenes que porten. Nos países en desenvolvemento case todo o mundo vive suficiente para transmitir eses xenes a outra xeración. Por esta razón Jones afirma que “se a selección natural nos se detivo, ao menos frenouse.”

Tamén hai que ter en conta o que o biólogo Stephem Stearns expón no seu estudo Framingham: ”a nosa evolución continúa, a cultura vai facer cambiar os fenómenos biolóxicos, simplemente non o vemos porque estamos en medio de ese proceso de evolución”. “A tecnoloxía detivo algunhas forzas evolutivas, como é o caso das enfermidades, pero iso nos quere dicir que o ser humano deixase de evolucionar”.

A nosa evolución futura vai depender máis de nós que da natureza. Vai depender menos de cómo cambie o mundo e máis de cómo nós facemos cambiar o mundo.


 

 

 

 

Publicado en Novas, Xenética e evolución | Etiquetado , , , , , , , , , | Deixa un comentario

Un novo veciño na illa de Luzón.

O pasado mes de abril, descubreuse unha nova especie de Homínido na illa de Luzón filipinas. Os primeiros restos foron atopados durante a excavación dunha mina en 2007, anos máis tarde en 2011, volvéronse a atopar restos e, finalmente, atopáranse máis restos no 2015. O nome científico de este Homínido é Homo luzonensis en honra a illa na que foi descuberto.

Estes restos foron analizados por un equipo internacional de investigadores dirixido e coordinado polo francés Florent Détroit, profesor titular do Museo de Historia Natural de París. Entre estes había restos de ósos da man e do pé, do fémur e da dentadura entre outros. A nova foi publicada pola revista británica Nature, no cal afirmaban que posuía semellanzas cos xéneros Australopithecus e Paranthropus” ; e que viviu hai 50.000 anos no Pleistoceno Tardío.

“O que a converte nunha nova especie, é o conxunto de características, xa que elas por separado, están presentes en varias especies de homínidos e é iso o que a fai especial” afirmaba Florent. Aínda que según Florent é cedo para facer suposicións do seu comportamento e tamaño debido á falta de mostras, estímase que, a partir da dentadura, non era un Homínido de gran tamaño.

Publicado en Novas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Sonidos musicais, efectos cerebrais

https___3.bp.blogspot.com_-mqetlWcS-qk_V-oV_jCimOI_AAAAAAAAHyQ_O3LFRvs3KU0etYp2KpNa1vqNo9SmxBJCwCPcB_s1600_Efecto%2Bmozart%2Ben%2Bel%2Bcerebro%2B03

A música é unha mensaxe universal. Escoitar música está case inevitablemente entre as dez cousas máis pracenteiras que a xente experimenta. Aínda que realmente, por si mesma, non ten ningunha función biolóxica, a diferenza da comida, o sexo, ou os distintos instintos de supervivencia humana. A música acompáñanos dende a Prehistoria e, mesmo algún experimentos revelaron que os nenos recen nacidos xa teñen preferencias musicais: sábese, por exemplo, que os nenos prematuros que non son capaces de durmir son beneficiados polos latexos da súa nai ou sons que os imitan.

A música é a taquigrafía da emoción, citou o escritor ruso León Tolstói. Pero, que está a pasar no noso corpo cando escoitamos música?

Os centros do cerebro que están involucrados neste efecto son a gratificación, motivación, planeación e emoción; aínda que se traducen ao linguaxe corporal por exemplo ao cantar unha canción, tamborilar, mover algunha parte do corpo ou incluso aplaudindo ao ritmo da mesma.

A capacidade de producir e apreciar o ritmo, melodías ou notas é unha información xenética; e a ciencia encargada de estudar a relación entre a xenética e a música é chamada “Biomusicoloxía“.

O científico Robert Zatorre describe así o proceso de percepción musical: unha vez que os sons impactan no oído, transmítense ao tronco cerebral, e de aí á corteza auditiva primaria; estes impulsos viaxan a redes distribuídas do cerebro moi importantes para a percepción musical, pero tamén para o almacenamento da música xa escoitada anteriormente, dado que o cerebro ten unha base de datos almacenada e proporcionada por todas as melodías coñecidas.

https___3.bp.blogspot.com_-gekvHpw4M8Q_V-oa7qvsz-I_AAAAAAAAHyo_zCqFVn2-pP4CzXDZulgs66YQuK7_EZTfgCLcB_s1600_Efecto%2Bmozart%2Ben%2Bel%2Bcerebro%2B14

Os neurocientíficos aínda seguen a investigar o efecto da música nas persoas, xa que está demostrado que todas estas conexións neuronais que nos causan sensacións, axudan á recuperación de algunhas enfermidades (como o ictus), axuda á actividade senso motora (ao bailar), ao linguaxe (ao expresarte coas emocións que te transmitan); e incluso á cognición (habilidades que non son musicais, como oír con precisión, recordar eventos que sucederon fai pouco e poder facer máis dunha tarefa á vez).

Sexa como sexa, todos estamos de acordo en que a música é un factor de certa importancia nas nosas vidas.

 

Publicado en Ciencia e Sociedade, Novas, Xeral | Etiquetado , , | Deixa un comentario

Unha adorábel pista na evolución do voo

A evolución é un feito innegable no ámbito científico. Cada día, estanse a descubrir probas que nos dan máis pezas para xuntar este crebacabezas e reconstruír o noso pasado, o dos seres vivos que habitamos o planeta Terra. Este pasado está cheo de cambios e intentos por desenvolver diferentes habilidades para lograr adaptarse e sobrevivir. Un claro exemplo é a capacidade de voo, a cal está moi estendida polas diferentes especies que comprenden o reino animal. Dende aves ata morcegos, a capacidade de voar hoxe en día é fundamental para a vida de certas especies e está claro que tivo os seus precursores.

O voo evolucionou de moitas formas independentes entre si. Nos últimos anos xurdiron descubrimentos que apuntan a que algúns dinosauros, en lugar das súas características escamas de réptiles, xa levaban plumas, similares ás que encontramos nas aves do noso mundo actual. Porén, a evidencia de antepasados doutros animais coma os morcegos mantívose máis dispersa, ocultando parcialmente para os nosos ollos a evolución do seu voo. Non obstante, un estudo recente describiu ao Ambopteryx longibrachium, unha especie voadora de só 33 cm de longo que viviu en China no período Xurásico. Esta criatura posuía unhas ás membranosas “de morcego”, sen plumas e pertencente ao grupo dos dinosauros escansoriopteríxidos. Pertencer a este grupo normalmente implica a posesión de plumas, pero no ano 2015 descubriuse o Yi qi, cuxo nome precisamente significa á estraña. Isto débese a que esta especie tiña un óso alongado en forma de vara desde o pulso, algo nunca visto en dinosauros, pero si en morcegos ou pterosauros, o que causou controversia de se realmente contaba con ás.

O descubrimento do Ambopteryx longibrachium é claramente distinto ó de Yi qi, mais podería significar outro gran aporte en relación a destapar o camiño percorrido pola evolución paralela dos distintos tipos de voo, aínda que o que vemos exemplificado nestas especies só foi un mero e curto experimento da natureza, xa que estas ás non chegaron ás nosas aves que optaron por elixir as plumas.

A investigación neste fósil e nos que se atopen nun futuro seguirán revelando pistas para rematar este crebacabezas que aínda estase a comezar.

Fontes: Nature ;  Gizmodo

Publicado en biodiversidade, Novas | Etiquetado , , , , , , | Deixa un comentario