EN VEZ DE COCHE GAMELA

 

Varias investigacións afirman o perigo do aumento do nivel do mar, especialmente nas cidades costeiras como por exemplo Cambados, o noso pobo. O aumento do nivel do mar vai vinculado ao quentamento global xa que cada ano queda menos xeo nos polos polo que esa auga en estado sólido pasa a estar líquida e fai que aumente así o nivel do mar, prevese que no ano 2050 máis de 300 millóns de persoas  os seus hogares quedaran inundados polo menos unha vez ao ano, e  no 2100 aproximadamente 200 millóns de persoas queden sen vivenda.

Os científicos explican que o nivel do mar ascende uns 3 milímetros por ano e se segue así pode aumentar entre 26 e 55 centímetros entre o 2000 e o 2100 e o  no peor dos casos ata 2 metros, a principal causa de este fenómeno é o ser humano xa que as emisións de gases fai que a temperatura do planeta ascenda e os polos se derretan, isto provocará a extinción de varias especies de animais xa que a condicións medioambientais nas que estaban acostumados a vivir van ser modificadas, como por exemplo os osos polares, que non van a ter xeo e as temperaturas necesarias e tampouco alimento.

Queda pouco tempo para reverter este gran cambio que pode acabar con parte da poboación, e hai unhas medidas que podemos facer para que non pase iso, unha delas, é a máis importante, é a redución de CO2 e tamén dos gases que atrapan a calor como poden ser o metano ou o feluxe, sen non tomamos este cambio en serio podemos acabar baixo a auga.

Publicado en Cambio climático | Etiquetado , | Deixa un comentario

CONSECUENCIAS DA “DANA” EN CATALUÑA

Resultado de imagen de CONSECUENCIAS DANA EN CATALUÑA

Estos últimos días escoitamos falar dunha tal “DANA” en Cataluña, e claro se non sabes o que é parece que nas noticias estan falando dunha muller, pero non é así.

A “DANA” é unha despresión illada en niveis altos e é un fenómeno metorolóxico.  Normalmente coincide co inicio do outono. Experiméntase na costa Oeste de España e tamén nas Illas Baleares. A grandes palabras, a “DANA” é o resultado dunha fronte de aire polar frío que se move lentamente sobre Europa occidental a gran altura (entre os 5 e os 9 km) que ao chocar  cona máis cálidos e máis húmidos do mar Mediterráneo, xera fortes e nocivas tormentas.

Resultado de imagen de MAPA DANA CATALUÑA

A “DANA” causou moitos desperfectos  tanto en vivendas como nas rúas. Debido as fortes chuvias torrenciais desbordaron alguns ríos  que provocaron que as rúas se  encheran de barro, tamén pequenos cauces que só levan auga cando chove desbordaron e causaron moitos daños nalgunhas vivendas  debido á masiva edificacion preto de cauces de pequenos rios que non sempre teñen auga. Moitos dos veciños dos barrios afectados  queixaronse da pouca limpeza dos bordes dos rios e dos pequenos cauces dos cales falei anteriormente.

Este fenómeno meteorolóxico fai uns 100 anos non ocorría tan frecuentemente nen era tan catastrófico como actualmente, pero nos últimos anos estamos vivindo unha situación crítica xa que alguhas zonas que foron afectadas  este outono tamen foran afectadas o outono pasado. Sen ir máis lonxe a Comunidade Valenciana sufreu unha “DANA” hai tan só un mes, mentres  que a Comunidade Valenciana recuperábase deste fenómeno Cataluña tan só un  mes despois era afectada polo mesmo.

Publicado en Cambio climático, Clima e meteoroloxía | Deixa un comentario

COMO RECICLA EUROPA?

 

descarga

A unión europea contén 28 países, e non todos reciclan do mesmo xeito se non que cada pais utiliza distintos métodos de reciclaxe, en Europa tratáronse arredor de 2.320 millóns de toneladas de residuos, segundo os últimos datos dispoñibles de (Eurostat) en 2014, dos cales, recicláronse o 36,2%. Mais aló de cada pais, cada un opta por unha maneira de reciclaxe diferente.

reEspaña é o vixésimo primeiro pais de Europa no ranking do reciclaxe, reciclamos o 30% do lixo que producimos, mentres que o pais que encabeza esta gráfica é Suecia e Finlandia  reciclando o 99% do producido.

 España recicla un 29,7% do producido.  España ten 5 contedores principais, amarelo (envases, tetrabriks e latas), verde ( vidro), azul (papel e cartón), marrón ( residuos orgánicos) e gris ( residuos), pero tamén ten contedores para o aceite e pilas, a pesar diso, tamén opta polos vertedoiros urbanos, que non é a mellor maneira de reciclar, e por iso non chega aos porcentaxes que marcou a UE, no cal a media esta no 45% de residuos reciclados.

Noruega e Suecia reciclan case o 99% do producido, teñen un amplo sistema de reciclaxe a base de contedores de cores coas súas respectivas bolsas que lle concede o estado. A parte diso o lixo que non se pode reciclar queimase en fabricas para obter enerxía eléctrica e enerxía térmica que se distribúe por todo o pais.

Alemaña e Finlandia  ademais do reciclaxe a través de contedores de cores, teñen outro modelo para reciclar envases de bebidas. Os cidadáns pagan un imposto (uns céntimos de máis) cando compran botellas e latas, e solo se lles devolve os cartos se os depositan en perfecto estado nunhas máquinas situadas nos supermercados. De modo que obrigan ós cidadáns a non deformar plásticos nin latas para poder recuperar o prezo do envase.

Italia ten un sistema de reciclaxe variable dependendo do barrio no que resida cada cidadán, cada cidadán paga uns impostos para a recollida do lixo (tasa TARI) e o estado apórtalle unhas bolsas de cores  que debera deixar diante da súa porta ou edificio nun dia e hora determinado; se reciclas mal, deixas a bolsa non debida ou a unha hora non correspondente, múltante.

Publicado en Cambio climático, Medioambiente | Deixa un comentario

UN CEMITERIO NO MAR MENOR

Este sábado 12 de outubro,  no mar menor, situado na costa de Murcia, aconteceu un suceso impactante. O mar menor é unha albufeira  de auga salgada do mar Mediterráneo, trátase da albufera con maior extensión de España. No ano 1987 aprobouse unha lei para protexer esta albufeira,  a falta da aplicación, anulouse en 2001 provocando que se incrementaran os problemas medioambientais deste espazo natural.     As causas dos problemas no mar menor son:

-O ensanche do canal Estacio para permitir o paso dos barcos, provocou o aumento da salinidade e da temperatura.

-Pérdida de superficie e profundidade, polo arrastre de sedimentos provocados da actividade mineira.

-Vertidos de augas residuais procedentes dos municipios costeiros.

A estos problemas medioambientais sumóuselle un este sábado 12 de outubro, cando apareceron miles de peixes sen vida na praia do Mar Menor. Chegaron a recoller tres toneladas. A causa de todas estas mortes foi pola falta de osíxeno na auga, este tipo de suceso na auga denomínanse augas anóxicas, estes lugares tamén se chaman zonas mortas, que aumentou máis de catro veces nos últimos 50 anos. Ocorre en áreas con un limitado intercambio de auga e con procesos de eutrofización.

Días atrás producíranse unhas inundacións de agua doce sobre a albufeira salgada, aportando moitos nutrientes e moita materia orgánica. A auga doce das inundacións non contén osíxeno,  levando as augas salinas máis pesadas cara abaixo, asentándose estas no fondo. Causando a escasez de osíxeno para a vida dos peixes que habitan nese lugar.

Agora mesmo non se sabe si se vai a recuperar a fauna perdida no mar menor ou si esta ferida medioambiental perdurará no tempo.

 

Carlos Pérez Cambeiro  4º ESO B

Publicado en biodiversidade, Medioambiente | Deixa un comentario

DISTROFIA MUSCULAR DE DUCHENNE

 

Esta enfermidade é un trastorno hereditario, o cal debilita os músculos rapidamente. Aínda que tamén se poden dar casos nos que non haxa un familiar portador desta enfermidade. A principal causa desta distrofia é un xene maligno que afecta a distrofina. A distrofia é padecida maioritariamente por rapaces pequenos debido a maneira na que heredan esta enfermidade. É dicir, os fillos de mulleres portadoras teñen un 50% de posobilidades de ter esta enfermidade e no caso das fillas terían un 50% de posibilidades de ser portadoras. Asi que é moi raro que unha rapaza padeza esta enfermidade.

Resultado de imagen de Distrofia Muscular de Duchenne

Os síntomas soen aparecer antes dos 6 anos de idade pero tamén pode aparecer no periodo de lactancia. Estes poden influir na capacidade intelectual do rapaz e poden causarlle problemas de aprendizaxe. A debilidade muscular comeza nas pernas e na pelve, aínda que tamén se pode presentar nos brazos, no cuello e noutras zonas do corpo. Estas últimas suceden con menor frecuencia. Co paso do tempo dificúltase a respiración, aumenta a fatiga e inflámanse os pés debido a debilidade do músulo cardíaco. A capacidade de camiñar disminúe rápidamente e o rapaz deberá usar unha silla de rodas. Tamén se dificulta moito a respiración e a enfermidade cardíaca, que na maioría dos casos comezan os 20 anos.

Esta enfermide a día de hoxe non ten cura e os especialistas tratan de mellorar a calidade de vida do afectado mediante medicamentos que conteñan certos compoñentes (albuterol, aminoácidos, vitamina E, creatina…), o tratamento de células nai e a terapia xénica, a fisioterapia (para manter a forza e a función dos músculos) e en certos casos mediante intervencións quirúrxicas.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Mediciña e saúde, Xenética e evolución | Deixa un comentario

NON ESTÁN BORRACHOS!

En 1872, un médico estadounidense, George Huntington, describiu os síntomas dunha grave, rara e descoñecida enfermidade. Por este motivo coñécese como enfermidade de Huntington ou Corea de Huntington. Esta enfermidade é un trastorno no cal as neuronas en certas partes do cerebro  desgástanse ou dexenéranse e é hereditario, pasa de pais a fillos, ten un amplo impacto nas capacidades funcionais dunha persoa e xeralmente, ocasiona trastornos do movemento, pensamentos e psiquiátrico .

A causa desta enfermidade é unha alteración xenética no cromosoma 4, sufre unha mutación no seu brazo corto. Non é un cromosoma sexual por iso homes e mulleres poden desenvolvela en función da súa herdanza que reciben dos proxenitores.

O ser un xen dominante só é necesario que un dos pais posúen no seu ADN unha copia do xene defectuoso para que o seu fillo desenvolva a enfermidade.

Como esta enfermidade ten tres trastornos, hai varios síntomas de cada un deles, os mais importantes do trastorno do movemento son os problemas musculares, movementos oculares lentos e anormales, dificultade ao falar e cando andan parece que bailan, por iso as persoas que a padecen esta enfermidade teñen que deixar de traballar e de facer algún deporte.

Nos trastornos cognitivos os máis importantes son a dificultade a aprender información nova, lentitude para pensar e para organizarse. E por último o trastorno psiquiátrico o maior síntoma e a depresión por iso a causa diso as persoas teñen insomnio, tristeza, irritabilidade e retraemento social.

Non hai tratamento para esta enfermidade nin tampouco hai cura, por iso dicimos que é unha enfermidade mortal, a media de duración é uns 15-20 anos.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Mediciña e saúde, Xenética e evolución | Etiquetado , | Deixa un comentario

E TI DE QUEN VES SENDO?

evolucion-hominidos

Todos ou case todos escoitamos algunha vez ésta expresión tan galega, pero cal é o seu verdadeiro significado?

A nivel social fai referencia á familia e ao parentesco, pero no ámbito científico falamos de algo moito máis complicado, non só do parentesco cercano (avós, avoas, pais e nais) se non que falamos de antepasados de ata hai 60000 millons de anos.
Falamos da: evolución.

Ao logo do tempo científicos, paleontólogos, naturalistas, etc. foron atopando indicios e realizando probas para afirmar este feito. Tendo en conta a mentalidade conservadora e relixiosa de antes compre dicir que non foi sinxelo, aínda oxe se poden atopar persoas que negan este feito científico demostrado.

Existen varias teorías que explican éste fenómeno:
1. A teoría do Lamarkismo
2. A teoría neutralista ou neutralismo
3. A teoría do eqilibrio punteado ou puntualismo.
E a que conta con maior difusión e aceptación:
4. A teoría de Darwin ou Darwinismo, a versión actualizada desta teoría denomínase teoría sintética da evolución ou Neodarwinismo.

Esta imaxe que vos presento aquí é unha árbore de homínidos. Podemos atopar grandes sorpresas como o parentesco cos gorilas ou unha nova especie chamada Homo floresiensis, caracterizada pola súa pequena estatura, de aproximadamente un metro, e o cerebro de reducidas dimensións.

500px-Hominidae_filogenia

Dúas especies tamén descubertas hai relativamente pouco tempo son o Home de Denísova (2010) atopado na Cova de Denísova en Siberia, os científicos non están seguros de que sexa unha nova especie xa que pode ser unha subespecie, e o Homo luzonensis (2011-2015) na cova de Callao en Filipinas. Desta especie, a última descuberta, desenterráronse 13 ósos e dentes.

Este novo descubrimento, anque todavía non se poida afirmar completamente debido ós poucos restos que se atoparon, obriga a engadir un novo Homínido ós membros que habitaron a Terra hai aproximadamente 60.000 anos.

Formaron parte deste período neandertales, denisovanos, hobbits de flores, erectus e sapiens.

Grazas á análise dos ósos atopados sabemos que o Homo luzonensis conviviu na Terra co Homo floresiensis. Hai unha gran senemellanza entre o tamaño dos molares de ambas especies e inclusive a do Sapiens. Ademais cabe a posibilidade de que descenda do Erectus, a primeira especie que poblou Asia hai 1,8 millóns de anos.

Todas éstas especies terminaron por extinguirse excepto o Homo sapiens que habita agora na Terra. Isto nos fai preguntarnos por qué eles se extinguiron e nós non. Como dixo o paleoantropólogo Antonio Rosas “a diversidade da nosa especie é incrible, un modelo lineal que representa unha especie de primate tras outra ata culminar no sapiens”.

A razón pola cal nos seguimos aquí e os nosos antepasados non todavía se está por descubrir. Quizais polo cambio climático ou pola erupción dun volcán no sureste asiático (causa pola que se foron extinguindo lentamente os Erectus), non o sabemos aínda con certeza. Tampouco descartan que dentro duns anos se volvan a modificar os libros de texto debido a un novo descubrimento.

Só o tempo o dirá.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Xenética e evolución | Deixa un comentario

A MÁQUINA DO TEMPO DE BURGOS

Na actualidade, non é ningunha locura pensar que, nun futuro relativamente próximo, teremos entre nós maquinas para poder viaxar ó futuro ou pasado con “certa libertade”. Pois neste caso non vos falo dunha máquina, senón dunha cova. Tampouco permite viaxar ó futuro, pero si conocer o noso pasado. Fálovos de Atapuerca.

Os xacementos de Atapuerca foron considerados Patrimanio da Humanidade pola UNESCO no ano 2000, xa que consideraron que Atapuerca debía de ser un referente de estudo no campo da arqueoloxía e paleontoloxía por ter no seu interior un total de 4 especies de homínidos diferentes, pinturas rupestres (representando animais, escenas de caza, imaxes deles mesmos…), utensilios fosilizados… E todo iso repartido polos diversos xacementos da serra.

Os xacementos de Atapuerca foron descubertos por casualidade a finales do século XIX ó querer construir un ferrocarril entre León e Asturias. Cando empezaron a escarvar para facer un túnel, deron cunha fisura. Esa fisura fixo parar a obra, e chamou a atención de moitos arqueólogos importantes non só españoles, tamén franceses (Henri Breuil) ou alemáns (Obermaier) entre outros. Hoxe en día, a serra de Atapuerca conta con estes 3 grandes xacementos:

  • Gran Dolina: nesta zona atopamos restos do Homo Antecessor (800.ooo anos de antigüedade aproximadamente)
  • Sima del Elefante: atopamos restos dun Homo sen concretar pola falta de datos, pero de fai 1.2 millóns de anos. Tamén restos do Homo Sapiens de arredor de 40.000 anos.
  • Sima de los Huesos: atoparon cerca de 4000 restos do Homo Heidelbergensis de uns 400.000 anos de antigüedade.

O meu obxectivo con isto e reconocer a importancia destes xacementos e informarvos a cerca deles, xa que me parece unha pena ter algo tan significativo e relevante nun campo, e a xente o descoñeza.

Publicado en Ciencia e Sociedade | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

OS PEQUENOS AXUDANTES ACUÁTICOS DAS PLANTAS

Resultado de imagen de plancton

Coincidindo con que fai pouco foi o día mundial dos océanos (8 de xuño) , vamos a falar duns pequenos organismos que se atopa neles.

Absolutamente todos sabemos que as plantas por medio da fotosíntese liberan o osíxeno que necesitamos para respirar, pero moi pouca xente sabe que nos océanos existen uns seres diminutos que tamén liberan osíxeno. Estes seres diminutos chamados plancton eliminan a metade de todo o CO2 da atmosfera (provocado polo ciclo do carbono dos océanos) mediante a fotosíntese e ademáis almacénano nas profundidades. Pero, qué  é o plancto ?

Pois o plancto é un conxunto de organismos diminutos que viven nos mares e océanos máis abundantes, ata os douscentos metros, que ademáis de proporcionar osíxeno, eliminar CO2, son alimento dos peixes e das baleas. No plancto inclúense  virus, bacterias, arqueas, microalgas e algúns animais (medusas). Existen moitas clasificacións para diferencialos, e as máis coñecidas son a fitoplancto e a zooplancto.

Resultado de imagen de fitoplancton

Fitoplancto

Resultado de imagen de zooplancton

Zooplancto

Agora que xa sabemos mais ou menos o que é o plancton e o que fai, temos que saber que segundo un estudo está sendo alterado polo quentamento global. Os investigadores analizaron un microorganismo que se encontra no plancto, e decatáronse de que están mudando cara augas máis frías. Tamén o compararon a como era fai 170 anos, e así é como se decataron de que sufria alteracións, xa que a temperatura dos océanos amentou dende finais do S XIX coa industrialización. Aparte disto outro estudo demostra que cando o plancto se encontra en temperaturas máis cálidas produce menos ribosomas que cando está en temperaturas máis frías, o que provocara que o océano necesite máis nitróxeno, e esto nun largo periodo de tempo provocara una maior prevalencia das cianobacterias ( fitoplancton ) que fixan nitróxeno atmosférico.

Neste vídeo podemos ver unha das consecuencias do plancto.

 

Publicado en biodiversidade, Cambio climático, Medioambiente | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

O SOL: UN INIMIGO SE NON TE PROTEXES

O sol é moi agradable, a súa luz apórtanos vitamina D e a todos lles gusta ter un bo bronceado, mais  pode ser perigoso se non tomamos as medidas e precaucións necesarias para evitar problemas de saúde, tanto na praia como en calquera lugar sempre que haxa exposición da pel. O cancro de pel é unha das consecuencias que pode ter facer unha mala exposición cara o sol, polo que este cancro aumentou nas últimas décadas segundo a Organización Mundial de Saúde.

O cancro de pel é unha enfermidade maligna producida pola división e crecemento descontrolado das células que a forman. Estas células teñen a capacidade de invadir os tecidos e estruturas sas derredor e nalgúns casos, outros órganos a distancia.

Hai dous tipos principais de cancro dependendo da zona afectada e devida ó tempo de exposición solar: melanomas e carcinomas cutáneos. Ámbolos dous tipos teñen como principal risco da súa aparición as radiacións solares, sobre todo de tipo B (UVB) e de tipo A (UVA). Estas radiacións poden causar na pel mutacións no materia xenético (ADN)  das células que compoñen a pel, impedindo así a súa reparación, deste xeito fórmase un cancro.

  •  O Melanoma é un tipo de cancro cutáneo. As células afectadas son as células produtoras de melanina (pigmento que da cor á pel), as radiacións solares poden alterar o seu ADN e comezan a dividirse e medrar sen control, invadindo os tecidos sas derredor e outros órganos que estén a distancia. Desenvólvense sobre todo nas persoas que teñen os ollos e a pel máis claros, ou que tiveran queimaduras solares na pel. A súa exposición excesiva localizada nunhas partes concretas do corpo, conleva que os melanomas se localicen principalmente nas zonas pouco expostas ó sol, como as pernas. Na actualidade prodúcense entre 2 e 3 millóns de casos de melanoma.
  • O Carcinoma é o tumor máis habitual no ser humano. Aparece na maior parte dos casos en xente maior de 50 anos, xa que é debido a exposición crónica ao sol ao contrario que o melanoma. Así como os mariñeiros, agricultores e os traballadores que están expostos moito tempo ó sol.Con gran frecuencia, as lesións atópanse nas zonas máis expostas: mans, pescozo e cara.

O aspecto das lesións que poden presentar estes tumores é moi  variado. Normalmente aparecen en forma de manchas vermellas que poden descamarse e sangrar formando costras que caen seguido, nódulos e úlceras que non chegarán a cicatrizar. Debido a que o crecemento do cancro de pel é moi lento non soen invadir ganglios polo que as persoas que o padecen tardan moito tempo en acudir ao médico.

Para evitar problemas na pel é importante coñecer qué é o Factor de Protección Solar (FPS ou SPF) que aparece nos botes das cremas. Este factor actúa multiplicando o tempo que a pel pode estar exposta ao sol. Este tempo depende do tipo de pel de cada persoa existen 6 clases diferentes en base a súa tonalidade, facilidade para queimarse e capacidade para broncearse. É o que se coñece como o fototipo. Débese botar 30 minutos antes á exposición solar para que os filtros solares poidan ser absorbidos e a protección solar faga a súa función de protección.

Ante a aparición de calquera alteración, lesión nova na pel ou cambio dalgunha xa existente, debes consultar ao dermatólogo.

 

Publicado en Ciencia e Sociedade, Mediciña e saúde | Etiquetado , , , | Deixa un comentario