TEMOS QUE TER COIDADO ATA COAS SALES!

En 2008, empezou a entrar a España una nova droga nada coñecida en estos territorios que se lle chamaba MDPV. Esta nova droga veu de EEUU cara Europa, España e o sitio que menos consumo ten pero Canadá, Finlandia e Gran Bretaña teñen altos números de consumidores.

O seu nome científico é Metilendioxipirovalerona pero en España chamáselle Droga Caníbal e ven de unha planta chamada Khat que crece en África e ao sur de Arabia.

É difícil de detectala ata os cans rastreadores non poden olfacteala, entón era máis fácil camuflala en sales de baño, fertilizantes ou repelente para insectos e así podían traficar con ela con máis seguridade e en maior cantidade. Presentase como un pó cristalino de cor branca, gris ou canela e pódese tomar fumándoa, esnifandoa, inxeríndoa e inxectándoa.

En Galicia, temos un caso moi destacado de un adolescente de 17 anos que ingresou no hospital de Lugo nun estado de agresividade extrema e permaneceu dous días en coma inducido e uns días máis na UCI.

Cando saíu do coma comentou o que sentira nesa noite que probou a droga, dixo que sentira taquicardias, confusións, paranoias, que tiña pensamentos suicidas, pensaba que todos lle querían atacar, que estaba a vomitar seguido e que tiña máis ganas de manter relacións sexuais. El afirmou que non a volvería a probar porque a experiencia foi horrible.

 

Publicado en Ciencia e Sociedade | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

TAN CERCA, E TAN DESCOÑECIDO

Hoxe en día, uns mellor e outros peor, máis ou menos todos sabemos o que é a Síndrome de Down. Ao longo deste post, esperemos cas tuas dúbidas a cerca disto queden resoltas.

En primeiro lugar. Qué é? Para empezar, debemos saber que cada persona ten 23 pares de cromosomas (23 maternos e 23 paternos). O tamaño de ditos cromosomas, son iguais en todas as persoas, é dicir, os cromosomas 1 dunha persoa, son do mesmo tamaño ca doutra persoa, e o 2 igual ao 2, etc. O tamaño é igual, pero o material xenético gardado dentro deles non, se non seríamos todos copias doutros. En definitiva, a Síndrome de Down aparece por un erro xénetico na copia do cromosoma 21, a esto se lle chama trisomía do 21, 0u cromosoma 24.

Unha vez sabemos de onde vén, falaremos das consecuencias. A maioría de xente pensa que é discapacidade física e mental. Pola contra, non é de todo certo. É certo que todos comparten rasgos físicos similares, tantos faciais como a estatura (baixa e normalmente son anchos). Non hai unha explicación científica, pero hai unha teoría que di así. Os humanos son os únicos da familia dos primates que teñen 23 cromosomas. Os simios, orangutáns, etc. teñen 24, e entre esas mesmas especies parecénse moito físicamente. Os que padecen Síndrome de Down ao ter 24 tamén, tamén terán similitudes físicas. En canto a rasgos psicológicos, atopamos uns cantos que os poden definir. Por exemplo, inofensividade, lixeiras dificultades da fala, son moi cariñosos e confiados… esto último dícese que se pode producir pola súa dependencia. Finalmente, non teñen o retraso ou deficencia mental por cualidade, é moi variable, hai casos extremos que casi non teñen.

Para acabar, debedes de saber que hai unha proba que realízase aos fetos das embarazadas para saber se o seu fillo nacerá con ista Síndrome, e decisión dos pais elixir si abortar ou telo. Cabe destacar que non hai unha manera científica de evitala, pero recoméndase ter o o fillo antes de que a nai teña 35 anos. Recomendo moito mirar o vídeo:”Eso no se pregunta: Síndrome de Down”, dura arredor de 40 minutos, pero é moi recomendable.

Publicado en Ciencia e Sociedade | Etiquetado , , | Deixa un comentario

A PASOS AXIGANTADOS.

As moléculas de ADN, recollen toda a nosa información genética en 4 letras. Estas 4 letras son as bases nitroxenadas emparexadas, que forman dobles hélices de ADN: adenina (A), timina (T) e citosina (C) con guanina (G).

Agora, uns científicos de EEUU, extenderon este abecedario de 4 letras,  incluindo 4 letras novas (Z, P, S e B). Os científicos crearon novas bases nitroxenadas introducindo pequenas modificacións nas estructuras das 4 bases naturais do ADN. Estas agrúpanse en parellas de 2, como as letras sintéticas Z, P, S e B, que cando se unen, forman pontes de hidróxeno.

No sistema natural de ADN, un aminoácido son 3 bases nitroxenadas que forman un código, pero no ADN hachimojiprodúcense cadeas sencillas de bases nitroxenadas pero estas non chegan a converterse en cadeas de aminoácidos.

Os científicos de EEUU,  defenden o sistema hachimoji porque cumple todos os requisitos de un sistema vivo e capaz de evolucionar. Algunhas secuencias de bases nitroxenadas, péganse facilmente a certas células, por exemplo, células canceríxenas, facilitando así un diagnóstico. Con este novo estudio, pódense explorar sistemas biológicos que non apareceron nunca e dar lugar a unha vida diferente a que nos coñecemos.

Publicado en Ciencia e Sociedade, Novas | Etiquetado , , | Deixa un comentario

O ÚLTIMO VOLCÁN EN ERUPCIONAR DA PENÍNSULA

Na zona catalana de La Garrocha encontrase un volcán estromboliano chamado Volcán Croscat. Forma parte do parque natural da zona Volcánica de La Garrotxa. Este parque ten máis de 40 conos volcánicos e 20 coladas de lava, considérase o parque mellor conservado da península Ibérica, máis que nada por ser o máis recente. É o volcán maís xove da zona, tivo dúas erupcións, a primeira fai 17.000 anos e a segunda fai 11.500 anos, converténdose así no último volcán en erupcionar da penísula. O cráter ten unha extensión duns 60 km2.

 

volcanDurante 25 anos este volcán estivo dedicado a explotación de gredas,  empregado na construción de pistas de tenis e para a produción de ladrillos. A explotación do volcán foi a principal causa das movilizacións populares que fixeron co Parlamento de Cataluña, en 1982, apróbase a creación do Parque Natural de la Zona Volcánica de la Garrocha. Non obstante, ata 1991 non se puideron parar as extraccións, cando a Generalitat de Cataluña comprou a empresa explotadora. Posteriormente, a mesma Generalitat expropiou os terrenos da Reserva Natural  procedeu a su restauración. A extracción de gredas ou lapilli deu lugar a un impresionante corte na parte posterior do cráter, que converteuse nunha atracción turística. As capas máis oscuras son as orixinais da lava, pero debido a oxidación,  formaronse unha serie de capas de cores avermelladas e alaranxados moi chamativos.

 

Publicado en Educación ambiental, Medioambiente | Etiquetado , , | Deixa un comentario

PODERÍA O CANCRO SER UNHA ENFERMIDADE MENOR?

Creouse o primeiro nanorobot completamente autónomo capaz de exterminar células canceríxenas.

Estes nanorobots que teñen un tamaño de 90 x 60 nanómetros, o que equivale a mil veces máis pequenos do grosor dun cabelo humano.

Os nanorobots están deseñados para ser introducidos nos vasos sanguíneos que levan a sangre cara os tumores canceríxenos.

Están formados por unha base feita de fragmentos de ADN xunto a catro moléculas de Trombina (unha enzima clave para coagulación da sangue).

Os micro robots introdúcense por vía intravenosa e son capaces de dobrarse sobre si mesmos para formar un tubo oco e desprazarse polos vasos sanguíneos ata chegar o tumor, este é detectado polos nanorobots mediante o ADN que teñen na súa base, unha vez alí ambas parte reaccionan formando unha barreira que impide o paso da sangue cara o tumor.

O tumor o non poder alimentarse e acaba morrendo, os robots deixan que seque o tumor hasta destruílo sen causar ningún coágulo noutras partes do corpo.

Os coágulos eran o maior medo que tiñan os científicos, pero nas probas experimentais con roedores como o rato non houbo ningún problema.

Esta nova mediciña inda é moi prematura para alegrarse e exclamar que se atopou a cura do cancro pero desde logo e moi prometedora e seguirémola moi de cerca. Se todo acaba en éxito unha enfermidade tan arrasadora como o cancro podría ser curada en cuestión de horas.

Algo a destacar sobre este proxecto é que os investigadores son españois e podrian chegar moi lonxe coa sua investigación.

 

 

Publicado en Novas | Etiquetado , , | Deixa un comentario

ESTÁ O CAFÉ EN PERIGO?

Os grans do café son uns dos principais produtos de orixe agrícola que se comercializan nos mercados internacionais, pero nas próximas décadas o 60% das especies silvestres de café corren o perigo de desaparecer. A porcentaxe de ameazadas sube ata o 70% si se desconta do total a case vintena de especies das que non hai datos fiables.

Unha das variedades que verase máis afectada será o café Arábica, o máis comercializado do mundo representando máis do 60% da produción mundial de café, podería pasar a ocupar unha praza como especie ameazada na Lista Vermella de UICN.  Aínda que actualmente só tres especies teñen interese comercial (O arábica, o robusta e o libérica), a extinción dunha das demais ameaza o futuro tanto do café silvestre como o cultivado.

Existen polo menos 124 especies silvestres de Coffea, e a maioría non son orixinarias das terras húmidas de Etiopía. Hai en Sierra Leona, no extremo occidental do continente africano, ata no estado de Queensland, ao este de Australia. Estímase que sofren este risco sobre 75 das 124 variedades de café silvestre existentes, dalgunhas quedan poucas plantas e doutras non hai noticias dende fai case un século. Das 75 variedades en perigo, 13 están en perigo crítico de extinción, mentres que 40 en perigo e 22 poden considerarse especies vulnerables. Aínda que o risco dáse en toda a distribución xeográfica do café silvestre, concéntrase en Madagascar, con 43 especies ameazadas, Tanzania, con 12, e Camerún, con sete. As causas principais son a deforestación, o avance da agricultura, o cambio climático e a propagación de pragas.

O problema da conservación in situ agrávase porque moitas das especies silvestres non teñen copias de respaldo fora. Gran parte da biodiversidade  vexetal conta con estratexias de conservación ex situ. Mentres que o 71% dos 63 principais cultivos humanos contan con algunha copia de seguridade, só a teñen un terzo das especies cafeteras

 

Publicado en biodiversidade, Cambio climático, Novas | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

METADE E METADE

grieta-africa

Que unha creba xeolóxica de case 5.000 quilómetros cruza África de norte a sur o que produce que remate dividida en dous? Pois si, e non é por alarmar pero isto é así dende fai 20 millóns de anos.

Situándonos no Gran Val do Rift topamos cunha pequena aldea chamada Mai Mahiu, nela localízase unha gran fendedura dun quilómetro aproximadamente que ten unhas dimensións de 50 metros de profundidade e 10 de amplitude(foto),esta aumenta uns 7 milímetros cada ano o que en 50 millóns de anos creará una nova illa, pero esta ata sete veces maior a Madagascar.

Todo isto pódese explicar pola teoría tectónica de placas, que  explica  unhas placas ríxidas que cobren a Terra móvense unhas respecto a outras o que  ocasiona movementos convectivos provocados pola calor interna terrestre, explica que hai certos puntos de contacto nos que debido ao roce crean un espazo con maior actividade sísmica e volcánica, pero tamén di que parte da calor ascende cara o manto o que , deste xeito, ocasiona correntes convectivas pero que esta vez moven océanos e continentes, e hai que mencionar estos movementos son case imperceptibles visualmente para os humanos. africa partida

O Val do Rift marca a división entre as placas africana, somalí, india e arábiga. Nese posto, parte da codia terrestre sepárase e o fondo énchese de rochas volcánicas xa que o manto ascende, o que tamén produce erupcións e terremotos constantes. Científicos afirman que a medida que o terreo que rodea ao Rift se afunde, este quedará completamente cuberto por auga o que provocará que África se parta en dous.

 

 

Publicado en Dinámica interna da Terra, Novas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

UNHAS BOAS SACUDIDAS

terremoto 2

O 21 de agosto tivo lugar un terremoto de magnitude 4,1 na localidade de Taboada ó redor das 2:20 horas, sen provocar danos materiais nin persoais. Axitou o solo a 12 km de profundidade.

 “A sacudida notouse bastante”, comentaba unha veciña de Taboada, mentres que outros só escoitaron o ruido producido durante o terremoto. Sen embargo, outros nin se enteraron.

Estos sismos son cada vez máis habituais na zona. No que vai de ano rexistráronse un total de 23 terremotos. Os tres últimos, ocurridos  no mes de agosto, foron os únicos percibidos pola poboación. Precisamente, o IGN (Instituto Geográfico Nacional) comunicou que despois de rexistrarse este último terremoto en Galicia recivíronse máis de 400 chamadas de veciños da comarca alertando do temblor.

O Instituto Geográfico Nacional revisou os datos correspondentes ó terremoto rexistrado esa madrugada no suroeste da provincia de Lugo, cambiando o seu epicentro da localidade de Monterroso á de Taboada, e rebaixando a súa intensidade de 4,1 a 3,5 graos na escala de Richter. O seísmo, que afectou pincipalmente ás comarcas de Chantada e A Ulloa, púdose sentir tamén en outras zonas, incluíndo a Mariña lucense, Costa da Morte, Rías Baixas e incluso a localidade asturiana de Colloto.

Publicado en Dinámica interna da Terra | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

GRANDES PISADAS EN EUROPA

 

Podemos atopar icnitas naqueles estratos xeolóxicos formados na época que viviron os dinosaurios, é decir, no Mesozoico, que consta de Triásico, Xurárico e Cretácico.

Os maiores xacementos de icnitas de dinosaurios en Europa están situados en: La Rioja, Soria, Asturias ou Teruel, lugares onde podrá seguir a senda destes formidables saurios.

Os megaxacementos de icnitas de dinosaurios soen ser formacións rochosas con grandes cantidades de pegadas repartidas en diferentes estratos con diferenzas de centos de miles de anos entre unhas e outras.

En zonas pantanosas ou húmedas, as pegadas de grandes dinosaurios, tanto herbívoros como carnívoros, quedaron marcadas, e co paso do tempo, a desecación e os sedimentos fixeron o resto. Polas icnitas de dinosaurio non se pode deducir con exactitude a especie que as marcou.

O bo estado de conservación, a amplia variedade morfolóxica e o elevado número de pegadas conservadas, sitúan os xacementos asturianos de icnitas á cabeza dos máis importantes de España da idade xurásica. Pero tamén hai un problema coas icnitas de dinosaurios que inda que foi pouco frecuente, tuvo algo que ver nalgunhas ocasións: a súa preservación en climas templados e/ou chuviosos, en dunas desérticas ou costeiras e en ambientes de praias mariñas, as pegadas non quedaron gravadas coma nos climas semiáridos; que ao rematar a tempada de choivas, as pegadas puideron endurecer e posteriormente a choiva xa non lles afectaría, convertindose así en rocha sedimentaria máis fácilmente.

 

 

Publicado en Dinámica interna da Terra | Etiquetado , , | Deixa un comentario

XEOEVOLUCIÓN IBÉRICA

IMG_20181207_111552

Por todos é sabido que o noso territorio, xa sexa galego, portugués ou murciano, forma parte da península ibérica. Un pedazo de terra que se adentra no mar, unido ó continente por un gran istmo. Pero, por qué? Por qué somos unha península? Por qué temos ese relevo? Por qué nos estamos situados preto de África e Nova York a 5781 km?

Grazas ós científicos e ós xeólogos hoxe podemos responder esas cuestións. Para empezar a explicar a evolución do terreo temos que remontar á formación da Terra, nas primeiras etapas a península non existía só estaba emerxido o Macizo Galego. No fondo da auga fóronse depositando sedimentos que darían lugar a grandes capas de estratos. Para explicar a emersión da península e a formación do relevo dividiremos os acontecementos según a era xeolóxica na que ocorreron.

ERA PRIMARIA (PALEOZOICO):

Neste periodo tivo lugar a orogenia Varisca, esto levou a que os estratos depositados no fondo do mar sufriran altas presións que provocaron o seu pregamento. Posteriormente emerxeron dando lugar á Meseta.

ERAPRIMARIA1

Fai entre 310—290 millóns de anos, como vemos na imaxe anterior, a península Ibérica formaba parte do centro do continente daquela época: Pangea. Pero debido ós movementos das placas tectónicas o manto litosférico daquel momento rompeu, provocando a separación dos continentes, e formouse un novo.

ERA SECUNDARIA (MESOZOICO):

Durante esta era a erosión desgastou os relevos hercinianos convertíndoos en macizos ríxidos e os materiais erosionados depositáronse no fondo do mar.

ERASEUNDARIA

ERA TERCIARIA (CENOZOICO):

Neste período, os sedimentos depositados anteriormente pregáronse como consecuencia da oroxenia alpina, dando lugar á Cordilleira Cantábrica, ós montes Vascos, ó sistema Ibérico, os Pirineos e as cordilleiras Béticas.

ERATERCIARIA

ERA CUATERNARIA: 

Nesta etapa prodúcese a erosión dos montes polos ríos e os glaciares. Rellénanse as cuncas sedimentarias e fórmanse as depresións do Ebro e do Guadalquivir. Tamén xorden as zonas chás das costas pouco profundas.

ERACUATERNARIA

E así, co paso do tempo e os fenómenos xeolóxicos chegamos ó que hoxe é a península Ibérica.

Publicado en Dinámica interna da Terra | Deixa un comentario