A TERRA EN 200 MILLÓNS DE ANOS

A capa externa da Terra está formada polas placas tectónicas, que móvense a unha velocidade duns poucos centímetros ao ano. Estas placas xúntanse e forman un supercontinente que permanece durante máis de 100 millóns de anos, ata que se dispersan as placas. Despois dun lapso de tempo de entre 400 e 600 millóns de anos, este proceso repítese.

O último supercontinente chamado Panxea, foi formado fai uns 310 millóns de anos e créese que o seguinte formarase en 200/250 millóns de anos.

Fundamentalmente, existen 4 posibles escenarios:

Novopanxea

No caso de que se mantivesen as condicións actuais, é dicir, o Atlántico abríndose e o Pacífico cerrándose

Panxea última

O Atlántico podería comezar a pecharse no futuro, o que tería como consecuencia a colisión de América, Europa e África. Este novo supercontinente estaría rodeado por un súper océano Pacífico

Aurica

No caso de que o Atlántico desenvolvese novas áreas de subdución (algo que xa podería estar a acontecer), o Pacífico e o Atlántico poderían pecharse.

Amasia

As placas estanse desprazando cara o norte. Esta deriva pode ser producida por anomalías no interior da Terra. O Atlántico e o Pacífico permanecerían abertos

De estes escenarios Novopanxea considérase o máis probable, pois os outros tres escenarios necesitarían procesos adicionais para realizarse.

Publicado en Dinámica interna da Terra, Novas | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

CROCODILO BAIXO TERRA

Resultado de imagen de fosil cocodrilo mas antiguo portugal

En Lisboa, Portugal, tres paleontólogos de universidades portuguesas descubriron o fósil de crocodilo máis antigo do mundo en Montemor-o-Velho, situado no distrito de Coimbra.

O seu estudo correspóndese con unha nova especie denominada Portugalosuchus azenhae debido a unhas características peculiares, tal como se reflexa na publicación realizada pola revista científica «Zoological Journal of the Linnean Society». Este descubrimento retrasa a aparición dos crocodilos duas décadas despois do que se pensaba (case 95 millóns de anos).

A mandíbula e o cranio deste réptil foron encontrados en 2oo3  pola xeóloga Matilde Azenha na localidade de Tentúgal e foron estudados polos investigadores Octavio Mateus, Eduardo Puértolas-Pascual e Pedro Callapez.

Octávio Mateus e Eduardo Puértolas-Pascual comentan que este fósil é único na súa anatomía e clave para comprender as fases iniciais da evolución dos crocodilos. A abertura da mandíbula axuda a definir o que é un verdadeiro crocodilo xa que estos últimos non tiñan esa abertura nos ósos da mandíbula.

O fósil será exposto no Museo de Lourinha, a 70 quilómetros de Lisboa, especializado en etnoloxía, arqueoloxía y paleontoloxía. A expectación crece arredor do museo ante a exposición do fósil. O museo argumenta que os resultados dun estudo colocan este espécime dentro de ‘Crocodylia’, como un grupo irmán dos outros crocodilos. Este exemplar portugués representa unha especie única e ben documentada naquela idade xeolóxica europea.

 

Publicado en biodiversidade | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

OSOS POLARES, CADA DÍA PEOR

Durante milleiros de anos os osos polares sobreviviron mais alá dos períodos cálidos no Ártico. Cando a cuberta do xeo mariño era baixa, ao alimentarse dos cadáveres das baleas que quedaban varadas. Esta fonte de alimento sostivo aos osos cando se limitaban en gran medida á vida na terra e eran incapaces de vagar polo xeo en busca de focas para cazar.  Pero esto non se vai a repetir.

“Se a taxa de perdida e o quecemento do xeo continua sen mitigarse o que vai acontecer co hábitat do oso polar vai superar todo o documentado no ultimo millón de anos” di a bióloga Kristin Laidre.

Os osos polares necesitan o xeo mariño para sobrevivir, posto que é a plataforma principal para a caza de focas, súa principal fonte de alimentos. Viaxan polo xeo buscando buracos para respirar ou madrigueras de focas. Cando o xeo rompe a finais de primavera os osos polares xaxunan na terra, esperando que o xeo se forme novamente para poder reanudar a caza.

Aínda así, os osos polares son alimentadores oportunistas e víronse en múltiples ocasións comendo cadáveres de balea que morreron no mar e foron arrastradas a terra. Os osos poden consumir e almacenar rapidamente grandes cantidades de graxa , cousa que funciona ao seu favor.

Nalgúns casos, observados entre 40 e 60 osos polares diferentes que se alimentan de cadáveres de grandes baleas cabeza de arco e baleas grises. En 2017 observáronse máis de 180 osos sobre unha única balea morta. Os osos individuais frecuentemente regresan ao mesmo esqueleto ao longo de varios anos.

Os autores baseáronse en observacións no campo para evaluár a impotencia potencial dos cadáveres de balea e como poderían axudar aos osos a sobrevivir nun ártico sen xeo. Está claro que os osos polares persistiron nos períodos interglaciares de escasez de xeo no pasado como resultado dos cambios climáticos naturais. Os investigadores plantearon a hipótese de que, nun grado significativo, os osos sobreviviron ao furgar nos cadáveres de baleas almacenando grandes cantidades de graxa cando cazar focas non era unha opción.

Os investigadores querían determinar se un numero suficiente de baleas grandes morrendo e chegando a terra cada ano podería ser suficiente para remprazar ás focas como fonte de alimentación  para os osos polares nalgunhas áreas.

Pero alimentarse de baleas mortas inda que posiblemente critico en tempos históricos parece pouco probable que axude á maioría das poboacións de osos polares a sobrevivir no Ártico que se quenta rapidamente. O Ártico e o fogar de 19 subpoboacións de osos polares pero non en todas as rexións ven grandes varamentos de baleas e morren tan regularmente como o “Mar de Chukchi´´.

Ademais inda que as baleas varadas probablemente axudou aos osos a sobrevivir nos últimos tempos de escasez de xeo, o paisaxe ártico cambiou drasticamente dende entón. As poboacions de baleas son máis pequenas debido á explotación humana anterior e a actual caza furtiva de baleas poden afectar inda máis aos osos polares e a capacidade de usar as baleas varadas que morren no Ártico.

Se non coidamos o planeta moitas das especies actuais acabarán por desaparecer é outras actividades como a caza deportiva ou a tauromaquia deberíanse prohibir posto que ninguén debería poder decidir cando un ser vive ou morre.

Grazas por ler.

primeiro paseo dun oso polar saíndo da sua cova

Publicado en biodiversidade, Cambio climático, Medioambiente | Etiquetado , , , , , , , , , , | Deixa un comentario

UNHA PERIGOSA CATÁSTROFE

Screenshot_2018-10-31-20-28-35-1

Como todos sabemos, o cambio climático é a maior ameaza medioambiental á que se enfrenta a humanidade e as súas consecuencias poden ser devastadoras se non reducimos drásticamente a dependencia dos combustibles fósiles e as emisións de efecto invernadoiro.

A situación é tal que o planeta solo ten ata 2030 para deter o cambio climático, advirten os expertos. Un informe emitido pola ONU di que o planeta estará a 1,5 grados centígrados por riba dos niveis preindustriais cara 2030. Isto apresura o risco dunha sequía extrema, incendios forestais, inundacións e escasez de alimentos para centos de millóns de persoas.

desertización-1-960x640

O planeta xa está a dous terzos de camiño, cunhas temperaturas globais que se quentaron aproximádamente 1 grado centígrado máis. Evitar subir máis requerirá accións significativas nos próximos anos. Si superamos os 1,5 graos centígrados de quentamento global haberá máis veráns calurosos acompañados de ondas de calor, un aumento do nivel do mar, peores secas e choivas extremas. De feito, os impactos do cambio climático xa son perceptibles e podemos aprecialos por datos como:

  • O aumento da temperatura global en 2016 foi de 1,1 grados (o maior na historia da humanidade).
  • A subida do nivel do mar.
  • O progresivo desxeo das masas glaciares, como o Ártico.

Nesta foto podemos apreciar o progresivo desxeo do Ártico.

Ainda que hoxe en día tamén estamos vendo os impactos económicos e sociais:

  • Danos nas colleitas e na producción alimentaria.
  • As sequías.
  • Riscos na saúde.
  • Os fenómenos meteorolóxicos extremos como tormentas e furacáns.
Este é o furacán Florence, que se potenciou debido ao cambio climático.

Este é o furacán Florence, que se potenciou debido ao cambio climático.

A solución ao quentamento global: As enerxías renovables. A sustitución dos sistemas actuais de xeración da enerxía por enerxías renovables é a mellor opción, xa que os fluxos naturais da enerxía renovable son enormes, cubrindo con creces as nosas necesidades presentes e futuras.

Algunhas das enerxías renovables son as seguintes:

1.ENERXÍA SOLAR: É o aproveitamento da enerxía que provén do Sol. A radiación solar podese convertir en enerxía térmica ou enerxía eléctrica. Un panel solar capta a enerxía do Sol para o seu aproveitamento.       

Photovoltaik_Dachanlage_Hannover_-_Schwarze_Heide_-_1_MW   

 2.ENERXÍA EÓLICA: É a enerxía obtida a partir do vento, que xenera electricidade mediante o uso de turbinas de aire.            energia_eolica_ventos_turbinas

3.GAS NATURAL COMPRIMIDO: É unha mezcla de gases combustibles, que, por ser económico e ambientalmente máis limpo é unha alternativa para sustituir aos combustibles líquidos.

4.ENERXÍA MAREOMOTRIZ: Obtense aproveitando as mareas mediante o uso dun alternador, pódese utilizar o sistema para a xeración de electricidade.como-obtener-energia-mareomotriz

5.ENERXÍA UNDIMOTRIZ: Permite obter  electricidade a partir da enerxía mecánica xerada polo movemento das olas. Non está moi explotada polo seu costo de mantemento, pero fácil predecir óptimas condicións na oleaxe.                    20170615-Energía-undimotriz-Estamos-desaprovechando-nuestras-costas-02

6.ENERXÍA HIDRÁULICA: Aproveita a caída de auga desde unha certa altura para xerar enerxía eléctrica.              Qué-es-la-energía-hidráulica

7.BIOMASA: É a enerxía que pode obterse a través dos desfeitos biodegradables de material biolóxico. Actualmente querese aproveitar esta enerxía como sustituto natural do petróleo e o carbón.

esq2_ciclocarbono1

Publicado en Cambio climático, Ciencia e Sociedade, Educación ambiental, Medioambiente | Etiquetado , , | Deixa un comentario

NON FAGAMOS DANO AO QUE NOS DA A VIDA

España en xeral, é unha das potencias a nivel europeo en canto a pesca  se refíre, tendo en conta os principais factores dela (volume da pesca, economía…). Dentro de España, as comunidades que máis destacan son as da costa noroeste e norte, das cales Galicia é a que máis cartos e toneladas move. Hai que  mencionar ao mexillón e aos diferentes tipos de crustáceos mariños como parte importante da pesca galega.

Agora ben, sabendo que Galicia vive principalmente da pesca, por que non coidamos das nosas augas? Certos estudios achéganos datos sobre a contaminación nas nosas rías provocados por nós, un exemplo directo deles é o furtivismo, unha sobreexplotación que está tendo moita importancia en varias rías, por exemplo a Ría do Burgo (A Coruña). Tamén chegan datos alarmantes nos que falan de arredor de 2000 residuos, a maioría plásticos, por cada 100 metros cadrados nas nosas praias. O mal funcionamento nas depuradoras fecais nas nosas rías, principalmente a de Pontevedra, unha das mas prexudicadas. El País, un dos periódicos punteiros en España, dinos que unha das principales causas da contaminación da ría é a empresa Celulosa-Elnosa, que bota arredor duns 300 kg de mercurio anuales (cifra recentemente apoiada polo periódico A Voz de Galicia). É certo que dita empresa non se gañou unha boa reputación cara ao publico, pero temos que ter en conta que xa leva moitos anos en Pontevedra e proporciona 330 postos de traballo directos e arredor de 500 de maneira indirecta (segundo A Voz de Galicia).

El Mundo, outro dos grandes periódicos a nivel Español, afirma que o problema está no deficiente rendemento  das depuradoras de augas fecais. Francisco Menéndez, o presidente das Augas de Galicia, pide aos concellos que incrementen as partidas económicas para mellorar o rendemento das depuradoras. Debido a que nestas só debería entrar augas fecais, sen embargo, polo xeral mestúrase coas augas pluviais (auga limpa da chuvia) e ralentiza o proceso. Os gobernos deberían saber o que é realmente importante aunque isto non se vexa, porque eles saben que unha canalización para separar ambos tipos de augas non o veríamos e pensarían que nos pensamos que non fan nada, prefiren cambiar a lámpada da rúa que non da luz, que iso si se ve.

          ” A Terra non é unha herdanza dos nosos pais, se non un préstamo dos nosos fillos.” Este antigo refrán indio resume isto a perfección.

Publicado en Medioambiente | Etiquetado , , | Deixa un comentario

RÍOS TINTOS

rocas_rio_tinto

A mina de Touro, situada en A Coruña, levaba varios anos funcionando e o único que fixo foi contaminar, aínda actualmente. Algúns ríos como o Ulla e Lañas pasan os niveis de cobre, zinc e plomo e as analíticas que lles fixeron ás augas mostran contaminación por metais pesados e de alta acidez. Estas substancias son tóxicas e bioacumuables, pero por riba de todo destrúe o medio acuático.

A explotación acabou en 1986 e agora preténdese seguir. Pero esta vez é peor, queren ampliar o seu radio de acción. Utilizaranse 15.000 toneladas de produtos químicos, que afectarán a 689 hectáreas a ceo aberto. Algúns destes produtos son perigosos e sospeitosos de producir cancro. Contruiranse balsas xigantescas para os lodos contaminantes a só uns 200 metros da aldea de Arinteiro e xerarase unha nube de pó con metais pesados que se extenderán 15 kilómetros e chegarán a Compostela.

Hai moitas denuncias presentadas que demostran que a vella balsa de lodos continúa devolvendo auga contaminada ao río Brandelos, un dos afluentes do Ulla. E non só se contaminan todos os ríos aos que van a parar esas substancias, tamén ás vivendas que están preto da mina.

Publicado en Medioambiente | Deixa un comentario

VIVIMOS SOBRE UNHA BOMBA DE RELOXERÍA

 

Resultado de imagen de lindano

Os habitantes de Torneiros sofren unha catástrofe medioambiental silenciosa, moito menos visual ca un incendio ou unha marea negra, pero de perigo equiparable. Este perigo procede dunha fábrica entre 1947 e 1964 que verteu  toneladas de residuos, o lindano foi un pesticida que se xerou de forma masiva. Medio siglo despois o veleno aflora pola apertura dunha gabia. A alcaldesa Eva García dixo “el gran problema con el lindano en O Porriño es que no se sabe donde está. De repente abres una zanja y aparece”. Eva reclama unha solución definitiva, unha solución que elimine dunha vez por todas o pó canceríxeno que persiste baixo o solo do seu pobo. Os veciños de Torneiros quéixanse  dos problemas de saúde e esixen a retirada do lindano usado fai décadas como aglomerado de vial. Esperan a  que a xunta lance o proxecto de descontaminación. A Xunta de Galicia deixa o Pobo de Torneiros sen poder consumir auga dos pozos nin productos das hortas como medida preventiva.

 

 

 

Publicado en Medioambiente | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

DEVOLVÁMOLOS CON INTERESES

A terra déixanos os seus beneficios, en vez de usalos e devolvelos de calquera maneira, engadámoslle os intereses.

Dende que se inventou a agricultura, os campesiños fertilizaban os campos con residuos de materiais orgánicos descompostos procedentes de animais e vexetais. Nesta técnica, que ocorre sen a axuda do ser humano, a terra recolle os nutrientes procedentes destes restos para alimentar ás plantas, cuxo proceso é chamado ciclo da vida da natureza. Despois da II Guerra Mundial introducíronse os fertilizantes químicos que aínda que sexan prexudiciais para as augas subterráneas, o solo e a saúde das persoas eran e son empregados porque estaban producidos a baixo custe xa que proviñan da enerxía derivada do petróleo. Fai unha década, decatáronse de que a fertilidade do solo descendera, este feito é a repercusión da desaparición dos organismos chamados descompoñedores os cales fabrican o humus.

Este suceso provocou que se volvesen usar os fertilizantes orgánicos, mais desta vez feitos coa axuda do ser humano cunha técnica chamada: compostaxe. A compostaxe é un proceso mediante o cal obtemos compost: material estable, obtido da descomposición natural da materia orgánica, esta descomposición lévana a cabo os microorganismos (bacterias e fungos) e pequenos organismos (miñocas e escaravellos) O compost é un abono de elevada calidade porque mellora a estrutura da terra, ademais doutros beneficios:

  • Estrutura do solo: debido a súa estrutura de terra,o compost, provoca que haxa unha correcta aireación e humidade do solo.
  • Saúde do solo: actúa como bactericida e funxicida xa que é un composto natural libre de patóxenos e compostos químicos.
  • Nutrientes das plantas: excelente abono para as plantas ó ser rico en nutrientes e macronutrientes.
  • Económico: non o tes que adquirir xa que o que se obtén mediante un proceso do fogar.

O Concello de Cambados quíxose sumar á proposta que a Deputación de Pontevedra e Sogama están promovendo co fin de reducir os residuos eliminados a través da incineración. Os cambadeses uníronse a este proxecto, polo que o CCC (centro comunitario de compostaxe) do Pombal é empregado por centenares de persoas producindo uns  300  quilos de abono. Xa que o lixo diario que xeramos conten un 33% de materia orgánica, que pode ser reciclada para devolvela ó solo como abono. Deste xeito reducimos o volume da materia orgánica nun 80% (de cada 100 quilos de materia introducida no compostador, obtéñense 20 de compost)

A cultura rural vai a menos e a sociedade urbana crea cada vez máis lixo, deste modo a reciclaxe é a mellor solución para estes residuos polo que estes desfeitos orgánicos non son un residuo inútil senón que son un dos recursos mais valiosos, que transformados en compost contribúen ó ciclo da materia.

Publicado en biodiversidade, Educación ambiental, Medioambiente | Etiquetado , , | Deixa un comentario

Os retos do verán

Nunha recente investigación un grupo de científicos descubriron que o composto TiO2 (dióxido de titanio) dos protectores solares é unha sustancia tóxica e dañina para a vida mariña.

O dióxido de titanio é un composto usado na protección solar pola súa capacidade de bloquear a absorción dos raios ultravioletas. Preséntase en pequenas nanopartículas cubertas con produtos químicos protectores,  debido a o seu tamaño o dióxido de titanio non reflicte a luz formándose así unha barreira invisible que non permite o paso dos raios daniños.

Esta sustancia non é perigosa para o ser humano pero si a alguns seres mariños dado que as nanopartículas de dióxido de titanio baixo a influencia da auga perde a súa capacidade protector e vólvese tóxica.

Na investigación tamén mediron a concetración de dióxido de titanio de tres praias onde os bañistas usaban frecuentemente protección solar. Isto dou que diariamente concentrábase de 15 a 45 micro-gramos por litro de dióxido de titanio, que equivale a varios kilogramos de nanopartículas por temporada de verán.

Ó estar o mar en movemento parte da contaminación do dióxido de titanio dispérsase polo mar. Sin embargo, encontróuse unha acumulación de dióxido de titanio no litoral marítimo podendo poñer a vida silvestre tamén en perigo.

Pero isto non é motivo de deixar de usar a protección solar pero si é para que as fábricas teñen que facerse responsables da contaminación que produce.

 

 

Publicado en Educación ambiental, Medioambiente | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

OS PIÑEIROS GALEGOS CORREN PERIGO

 

Uns dos mellores privilexios que temos en Galicia son os piñeiros e en cuestión de poucos meses podríamos quedar sin eles.

Non estou a falar de incendios nin de taladores sin escrúpulos, o posible culpable das posibles vindeira deforestación son uns vermes de apenas 2 milímetros de longitud, estes insectos son procentes de América e detectáronse por primeira vez en Portugal no 1999.

Este verme en cuestión  é denominado verme do pino (Bursaphelenchus xylophilus) e é unha praga que esta afectando os montes de Portugal. O verme ao entrar en contacto cos piñeiros ou eucaliptos é imposible combatilos. a unica opción que se pode tomar é talar ou queimar a árbore

A praga entrou en España, por Extremadura, fai aproximadamente un ano. A Junta extremeña tivo que talar ou queimar decenas de miles de árbores de tres pobos de Cáceres, nun radio de 20 kilómetros, xa que este verme esténdese con moita facilidade.

En Galicia xa se están tomando medidas contra esta praga collendo mostras de piñeiros cada pouco tempo.

O verme non se move de árbore en árbore pola sua conta senón que usa varias especies de  coleópteros do xenero Monochamus para transportarse as coníferas máis cercanas.

 

 

 

 

 

Publicado en biodiversidade, Medioambiente | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario